TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Oktay, Çekya’da

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay ile beraberindeki Dışişleri Komisyonu üyeleri, Çekya Senatosu Dış İlişkiler, Savunma ve Güvenlik Komisyonu’nun daveti üzerine Prag’a resmi ziyaret gerçekleştirdi. Fuat Oktay başkanlığındaki TBMM Dışişleri Komisyonu heyetinde; AK Parti Balıkesir Milletvekili Mustafa Canbey, AK Parti İzmir Milletvekili Ceyda Bölünmez Çankırı, Yeni Parti Düzce Milletvekili Talih Özcan ve MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın yer alıyor. Ziyaret kapsamında Türkiye ile Çekya arasındaki parlamentolar arası ilişkilerin geliştirilmesi, iki ülke arasındaki karşılıklı iş birliği imkanlarının artırılması ve bölgesel ile uluslararası gelişmelere ilişkin görüş alışverişinde bulunulmasının hedeflendiği belirtildi.

Oktay, ziyaretleriyle ilgili değerlendirmesinde, TBMM Dışişleri Komisyonu olarak tüm üyelerle Çek Cumhuriyeti’nde olduklarını bildirdi. Oktay, “Şu anda da aslında hem büyükelçiliğimizde büyükelçimizle birlikte, komisyonumuzla birlikte Türkiye ve Çek Cumhuriyeti arasındaki tüm ilişkilerin hangi boyutta olduğunu değerlendirmesini yapma fırsatımız bulduk. Aynı zamanda da görüşmelerle ilgili bir ön değerlendirme yapma fırsatımız oldu. Türkiye ve Çekya ilişkileri her geçen gün gelişmekte ve gelişmeye de devam ediyor. Aslında bu, hükümetler arasında, devlet başkanları nezdinde ve bakanlar nezdinde yürütme boyutu nezdinde esasen son derece hızlı devam ettiği için de Millet Meclisi boyutunda da aynı ilişkileri güçlendirmeye çalışıyoruz. Biz Dışişleri Komisyonu olarak da belirli konuları görüşmek üzere buradayız” ifadelerini kullandı.

‘6,5 MİLYAR DOLARLIK TİCARET HACMİMİZİ 10 MİLYAR DOLAR SEVİYESİNE ÇIKARMA HEDEFİMİZ VAR’

Çekya’da, Sanayi ve Ticaret Bakanı’yla bir görüşme yapacaklarını söyleyen Oktay, “Hemen akabinde yine muhatabımız olan arkadaşlarla dolayısıyla Senato komisyonu başkanı, aynı zamanda Savunma ve Güvenlik Komisyonu başkanlığını da yürüten muhatabımızla bir görüşmemiz olacak. Sonrasında yine Temsilciler Meclisi Başkanı ve üyeleriyle görüşmemiz olacak. Dostluk grubuyla, Türkiye-Çekya dostluk grubuyla bir görüşmemiz olacak. Aynı zamanda da yine Çekya’nın AB komisyonu ile de ayrı bir görüşmemiz olacak. Onun dışında yine çok daha farklı görüşmelerimiz var ama ana hatları itibarıyla bu kısımda. Çekya ve Türkiye boyutuna baktığımızda özellikle ilişkilerin ekonomik boyutunda 5 milyar dolarlık bir hedef olması neredeyse an itibarıyla o 5 milyar doları aşmış durumda. 6,5 milyar dolara gelen bir ticaret hacmimiz var ama onu şu an 10 milyar dolar seviyesine ve onun üzerine çıkarma hedefimiz var. Biz görüyoruz ki ilişkiler onun üzerine çıkma boyutunda son derece hızlı bir şekilde ilerliyor. İlerleme boyutuna baktığımızda da aslında savunma sanayii tabii ki bunların başında geliyor. Savunma sanayiiyle alakalı da yine en son NATO Zirvesi’nde Türkiye’de devlet başkanı nezdinde ziyaret temsil edilmişti Türkiye’de aynı zamanda yine Sayın Başbakan ve kabinesi çerçevesinde de ilişkilerimiz son derece güçlü olduğu ikili ilişkiler boyutuna bakıyoruz bir bütün olarak” açıklamasında bulundu.

TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Oktay, savunma sanayiiyle ilgili ASELSAN ve Savunma Sanayii ile Çek grubu arasında yapılan bir anlaşma olduğunu ancak bunun ötesinde de yine bunun daha somut ilişkilere dönüştürülebilecek bir boyutu bulunduğunu aktardı. ASELSAN’la bir yatırım noktası, birlikte hareket edilebilecek bir alan olduğunu kaydeden Oktay, sözlerine şöyle devam etti:

“Bunun dışında yine özel sektörde de çok farklı alanlarda iş birliği imkanları var. Bunu artırmak üzere yine yarınki görüşmelerimiz bu alanda yoğunlaşacak, bunu görüşeceğiz. Özellikle hava savunma sistemleri, yine özellikle yakın ve alçak irtifa hava savunma sistemleri bunun içerisinde. Bu ilişkiler devam ediyor en son yine Türkiye’de yapılan görüşmeler ve anlaşmaların daha ileriye götürülmesiyle ilgili çalışmalar ilgili birimlerimizin elinde. Biz de bunu parlamentolar nezdinde parlamenter diplomasi kullanarak daha ileriye götürme arzusundayız. Tabii Makine ve Kimya Endüstrisi de bunun içerisinde. Sadece ASELSAN değil, diğer boyutlarda yine savunma sanayii boyutu eklenecek, devam edecek. Tabii Pegasus Hava Yolları boyutunda yine Çekya hava yollarıyla yaptığı bir anlaşma vardı; 2025’te yapılan anlaşmaydı. Bu da son aşamaya gelmiş durumda. Türkiye’de Rekabet Kurulu’ndan geçti, burada da son aşamaya gelmiş durumda. Ümit ediyoruz ki, o da bir an önce sonuçlandırılacak çünkü havayollarındaki gelişme demek iki ülke arasında turizm boyutunda ve kültürel alandaki iş birliğinin gelişmesi demek. Sadece Türkiye ve Çekya arasında değil, aynı zamanda da Türkiye ve Avrupa Birliği nezdinde de bunu düşünmek gerekir. Diğer alanlar yine aynı şekilde. Turizm boyutunda yoğun bir iş birliği var. 400 bin turisti ağırlıyoruz; 100 bin turistimiz buraya geliyor, Türk turistler olarak. Biz de aslında hemen sokağa çıktığımızda burada çok yoğun şekilde Türkleri görme şansımız da var, farklı sebeplerle gelen Türkleri. Dolayısıyla bunun hem ticarete hem turizme, hem kültürel faaliyetlere artarak devam etmesini arzu ediyoruz.”

‘MÜHENDİSLİK, İNOVASYON VE ARAŞTIRMA-GELİŞTİRME NOKTASINDA BİRLİKTE ÇALIŞMAYA DESTEK OLACAĞIZ’

Oktay, Çekya’nın mühendislik noktasında, inovasyon ve araştırma-geliştirme noktasında da ileri boyutta çalışmaları olduğunu bildiklerini dile getirdi. Türkiye’de özellikle son 10-15 yıla baktıklarında çok yoğun şekilde gelişen bir teknolojik altyapımız ve inovasyon altyapısı olduğunu hatırlatan Oktay, “Dolayısıyla bu alanda da birlikte çalışmaya başladık. Bunu somut projelere nasıl dönüştürebiliriz? Parlamenter olarak da bunun önündeki engelleri nasıl kaldırabiliriz, iş insanlarının ve yatırımcıların önünü nasıl açabiliriz; bunları değerlendiriyor olacağız yarın. Ve burada da ciddi fırsatların olduğunu görüyoruz. Onun ötesinde tabii ki gerek müteahhitlik alanında gerek diğer birçok alanda da fırsatlar var. Ama tabii biz Dışişleri Komisyonu olduğumuz için bizim ana gündemimiz; hem ikili ilişkiler boyutunda hem bölgesel hem de her iki ülkeyi ve bölgeyi ilgilendirecek küresel ilişkiler noktasında hem karşılıklı fikir teatisinde bulunmak, ama aynı zamanda da bölgesel sorunlara da birlikte nasıl çözüm üretebiliriz; onunla ilgili yine birlikte çalışmanın altyapısını oluşturmak. Buraya baktığımızda da zaten özellikle tüm bu bölgede Çek Cumhuriyeti’nin Rusya’dan kaynaklı bir algı ve tehdit algısı var. Dolayısıyla biz Türkiye olarak baktığınızda hem Rusya’yla hem Ukrayna’yla konuşabilen, her iki tarafta rahat konuşabilen ve sorunlara aslında diyalog yoluyla, diplomasi yoluyla da çözümler üretebilen, her iki tarafta da güveni sağlamış olan bir ülkeyiz. Bu hem devlet başkanları nezdinde hem hükümetler hem parlamentolar ve tüm farklı alanlarda. Dolayısıyla bu alanda da buradaki ilişkilere sorunlara farklı nasıl çözüm üretmekle ilgili nasıl katkılarımız olabilir, yine parlamenter diplomasi nezdinde biz buna nasıl katkı verebiliriz; bunları değerlendiriyor olacağız” diye konuştu.

TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Oktay, İran, Hürmüz Boğazı ve Gazze konusu ile İsrail’in bölgedeki politikalarını ele alacaklarını vurguladı. Oktay, “Balkanlardaki gelişmeler, Avrupa’daki gelişmeler, Avrupa güvenlik mimarisindeki ve aynı şekilde transatlantikteki sorunlar ve NATO’nun en son zirve alınan kararlar çerçevesindeki ileriye dönük yapılanması çalışmalarında yine birlikte nasıl çalışabiliriz; bunlarda yine karşılıklı değerlendirme fırsatımız olacak. Bu her iki ülke açısından hem Türkiye açısından hem Çek Cumhuriyeti açısından son derece verimli bir toplantı olacağına inanıyoruz. Zaten burada bir önemli husus var ve onu da özellikle ifade etmek isterim. Çek Cumhuriyeti çok uzun bir aradan sonra komisyonlar nezdinde ilk toplantıyı mayısta Türkiye’de yapmıştık biz. Oradaki birlikte çalışacağımız konuların ne kadar geniş olduğunu gördüğümüzde ve birlikte aslında hem hükümetler nezdinde hem de parlamento boyutunda nasıl katkı verebileceğimizi farkına vardığımızda iki taraf olarak da hiç uzatmadan ikinci toplantıyı hızlı bir şekilde daha detay ve gündem odaklı yapalım Çekya’da ve hatta mümkünse uzatmadan üçüncü ve dördüncülere devam edelim şeklinde bir karar almıştık. Bu onun ikinci toplantısı burada. Burada gördüğümüz aslında ilk andan itibaren de misafirperverlikten dolayı, hem yakınlıktan dolayı ben başta Sayın Büyükelçimiz olmak üzere buradaki tüm yetkililere de yürekten teşekkür ediyorum. Burada yapılan çalışmalarda yerinde gördük, vatandaşlarımızın Türkiye’nin sunduğu hizmetlerden duyduğu memnuniyete şahit olduk. Dolayısıyla bu da bizim aslında Türkiye sınırlarının ötesinde evimiz olan büyükelçiliklerimizin ev sahibi olarak da Türkiye’nin temsilcileri olarak da nasıl Türkiye’yi temsil ettiklerine biz bir kez daha şahit olduk. Bundan da duyduğumuz memnuniyeti ben bir kez daha ifade etmek istiyorum ve komisyon olarak da Sayın Büyükelçimize ve tüm ekiplere de yürekten teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.