Bakan Bolat: Hedefimiz katma değeri yüksek bir ekonomi
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, "Hedefimiz daha yenilikçi, kaynak verimli ve katma değeri yüksek bir ekonomi. Öne çıkan bir ders şudur ki; kamu politikası yönü belirler, şirketler hedefleri gerçek dünyadaki sonuçlara dönüştürür. Bu nedenle ihracatçılarımız ve iş derneklerimizle yakın çalışıyoruz" dedi.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Antalya'da COP31 kapsamında 'Finans ve Ticaret Günü' açılış programında konuştu. COP31 hedeflerinden bahseden Bakan Bolat, iklim hedeflerini somut eylemlere ve ölçülebilir sonuçlara dönüştürerek taahhütlerden uygulamaya geçmeyi amaçladıklarını belirtti. İklim eylemini, uluslararası ticareti ve endüstriyel kalkınmayı birbiriyle yarışan gündemler olarak görülmemesi gerektiğine değinen Bakan Bolat, "Bunlar birbirini desteklemelidir. Tüm zorluklara rağmen ticaret büyük dayanıklılık göstermiştir. Rakamlar bu dönüşümün boyutunu vurgulamaktadır. Dünya Ticaret Örgütü'ne göre; mal ve hizmetlerdeki küresel ticaret 2025 yılında yaklaşık 35 trilyon ABD dolarına ulaşmıştır. Yeşil ticaret de büyümektedir. Çevresel ürünlerin küresel ihracatı 2024 yılında yaklaşık 2 trilyon ABD dolarına ulaşmıştır. Bu, küresel üretim ihracatının yüzde 14'üdür. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), temiz enerji teknolojileri için küresel pazarın, son on yıldaki ortalama yıllık yüzde 20 civarındaki büyümenin ardından 2025 yılında neredeyse 1,2 trilyon dolara ulaştığını tahmin etmektedir. Bu rakamlar, yeşil dönüşümün yalnızca çevresel bir zorunluluk olmadığını açıkça göstermektedir. Bu aynı zamanda zamanımızın en büyük ekonomik fırsatlarından biridir. Yeni pazarlar, yatırım ve büyüme yaratmaktadır. Bizim görevimiz, ticareti bu dönüşümün itici gücü yapmaktır. Ticaret, sürdürülebilir ürünlere ve teknolojilere erişimi kolaylaştırmalıdır. Ayrıca, tüm ekonomilerin yeni yeşil değer zincirlerinden faydalanmasına olanak tanımalıdır" diye konuştu.
'TÜRKİYE İÇİN YEŞİL DÖNÜŞÜM, TİCARET POLİTİKAMIZIN TEMEL ÖNCELİĞİ'
Hükümetlerin, uluslararası kurumların, finansal aktörlerin ve işletmelerin birlikte neler yapabileceğinin belirlenmesini amaçladıklarını vurgulayan Bakan Bolat, "Türkiye'nin kendi deneyimi bize bu iş birliğinin neden önemli olduğunu gösteriyor. Türkiye için yeşil dönüşüm, uzun yıllardır ticaret politikamızın temel önceliği olmuştur. En büyük ticaret ortağımız olan Avrupa Birliği (AB) ile olan yakın ekonomik entegrasyonumuz, bu gündemi şekillendirmede önemli bir rol oynamıştır. Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın üretim, yatırım ve pazara erişimi etkileyeceğini erken fark ettik. Bu anlayışla, Ticaret Bakanlığımızın koordinasyonunda 2021 yılında Yeşil Mutabakat Eylem Planımızı kabul ettik. Plan, ilgili bakanlıkları, kamu kurumlarını ve özel sektörü, ekonomimizin dönüşümüne yönelik kapsamlı yaklaşım etrafında bir araya getirdi. O zamandan bu yana Türkiye önemli ilerlemeler kaydetti. 2021'de Paris Anlaşması'nı onayladık ve 2053 için net sıfır hedefimizi duyurduk. Temmuz 2025'te kabul edilen İklim Kanunumuz, ulusal karbon fiyatlandırmasının ve bir Emisyon Ticaret Sistemi'nin (ETS) yasal temelini oluşturdu" dedi.
'YEŞİL DÖNÜŞÜMÜ GENİŞLETTİK'
Endüstriyel karbonsuzlaştırma, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir finans ve temiz enerji alanlarında stratejiler ve yol haritaları geliştirdiklerini anlatan Bakan Bolat, "Uluslararası kurallar ve endüstriyel ihtiyaçlar geliştikçe, 2026-2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planımızı güncelledik. Yeşil dönüşüm için dijitalleşme, adil geçiş ve eğitimi içerecek şekilde genişlettik. Hedefimiz daha yenilikçi, kaynak verimli ve katma değeri yüksek bir ekonomidir. Öne çıkan bir ders şudur ki; kamu politikası yönü belirler, ancak şirketler hedefleri gerçek dünyadaki sonuçlara dönüştürür. Bu nedenle ihracatçılarımız ve iş derneklerimizle yakın çalışıyoruz" diye konuştu.
'SERMAYEYE VE TEKNOLOJİYE ERİŞİM EŞİT DEĞİL'
Uluslararası Enerji Ajansı'nın, 2026 yılında temiz enerjiye yaklaşık 2,2 trilyon ABD doları yatırım yapılmasını planladığını dile getiren Bolat, "Bu, fosil yakıtlara giden miktarın neredeyse iki katıdır. Ancak sermayeye ve teknolojiye erişim eşit değildir. Geçiş gerçekten küresel olacaksa, yatırımın gelişmekte olan ekonomilere, daha küçük üreticilere ve desteğe en çok ihtiyaç duyan topluluklara da ulaşması gerekir. Bu nedenle, bugünkü program şu dört bağlantılı soru etrafında düzenlenmiştir. Kapsayıcı kalkınmayı da destekleyen düşük karbonlu, dayanıklı değer zincirlerini nasıl inşa edebiliriz? KOBİ'leri iklime hazır ticarete katılmaları için nasıl donatabiliriz? Finans ve yatırım, onlara ihtiyaç duyan işletmelere ve projelere nasıl ulaşabilir? Farklı iklim ve ticaret yaklaşımlarının birbiriyle uyumlu çalışması için uluslararası iş birliğini nasıl güçlendirebiliriz? Bu konular üst düzey diyaloğumuz ve tematik oturumlarımız aracılığıyla incelenecektir" dedi.
'TİCARET, İKLİM EYLEMİNİN ÖNÜNDE EK BİR ENGEL DEĞİL'
Bakan Bolat, ardından 'İklim, Ticaret ve Rekabetçilik: Düzenlemeden Uygulama İçin Koordinasyona' etkinliğine katıldı. COP31 Dönem Başkanlığı olarak Türkiye'nin, bu konferansı iklim taahhütlerini somut eyleme, yatırıma ve ölçülebilir sonuçlara dönüştüren bir 'Uygulama COP'u' yapmaya kararlı olduğuna dikkati çeken Bakan Bolat, bu hedefe ulaşmada uluslararası ticaretin önemini vurguladı. İklim politikalarının uluslararası ticaretin kurallarını giderek daha fazla şekillendirirken, ticaretin de yeşil dönüşümü hızlandırmak için en güçlü araçlardan biri olmaya devam ettiğini anlatan Bakan Bolat, "Ticaret; temiz teknolojilere, temel hammaddelere ve sürdürülebilir ürünlere erişimi kolaylaştırmaktadır. Üreticileri, yatırımcıları ve pazarları birbirine bağlar ve düşük karbonlu değer zincirlerinin sınırlar ötesinde geliştirilmesine olanak tanır. Bu nedenle yaklaşımımız açıktır: ticaret, iklim eyleminin önünde ek bir engel değil, onu kolaylaştıran bir unsur olmalıdır. Bu perspektiften bakıldığında, uluslararası iş birliğinin gerçek bir fark yaratabileceği iki ana alan görüyorum" diye konuştu.
'ULUSLARARASI KOORDİNASYONA VE BİRLİKTE ÇALIŞABİLİRLİĞE İHTİYAÇ VAR'
İklimle bağlantılı ticaret önlemleri arasında daha fazla uluslararası koordinasyona ve birlikte çalışabilirliğe ihtiyaç olduğunu belirten Bakan Bolat, "Dünya genelinde hükümetler karbon fiyatlandırma mekanizmaları, emisyon ticaret sistemleri, sınırda karbon düzenlemeleri, ürün standartları ve sürdürülebilirlik gereklilikleri uygulamaya koymaktadır. Dünya Bankası'na göre, şu anda dünya çapında 40 emisyon ticaret sistemi ve 47 karbon vergisi dahil olmak üzere yürürlükte olan 87 karbon fiyatlandırma aracı bulunmaktadır. Bugün, küresel sera gazı emisyonlarının neredeyse yüzde 30'u doğrudan karbon fiyatlandırması kapsamındadır. Bu mekanizmalar yalnızca 2025 yılında 107 milyar ABD dolarından fazla kamu geliri yaratmıştır. Bu rakamlar, iklim düzenlemelerinin ne kadar hızla küresel ekonominin ayrılmaz bir parçası haline geldiğini göstermektedir. Sınırda karbon düzenleme mekanizmalarının ortaya çıkmasıyla birlikte yerel iklim politikalarının etkileri giderek artan bir şekilde ulusal sınırların ötesine uzanmaktadır" dedi.
‘TÜRKİYE OLARAK, YEŞİL DÖNÜŞÜMDE EDİNDİĞİMİZ TECRÜBELERİ PAYLAŞMAYA HAZIRIZ’
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, COP31 kapsamında düzenlenen, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) İklim, İnovasyon, Yeşil Ekonomi ve Ticaret Ortaklığı (CIGET) Birinci Bakanlar Toplantısı'na katıldı. Toplantıda Kırgızistan, Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan ile Antalya Bakanlar Bildirisi imzalandı.
Toplantının açılış konuşmasını yapan Bakan Bolat, 30 Ekim'de Ankara'da gerçekleştirilen 13. TDT Zirvesi ile TDT Dönem Başkanlığı'nı Türkiye'nin devraldığını hatırlattı. İnsan faaliyetlerinin sonucu olarak giderek daha görünür hale gelen iklim krizinin etkileriyle mücadele etmenin dayanışma ve ortak çaba gerektirdiğini vurgulayan Bakan Bolat, hiçbir ülkenin tek başına hareket ederek bu mücadelede kalıcı sonuçlar elde edemeyeceğini söyledi.
KAĞITSIZ TİCARET VE E-FATURA
Bakan Bolat, şöyle konuştu:
“Bu doğrultuda, Türk Dünyası 2040 Vizyonu ve Türk Yeşil Vizyonu; yenilenebilir enerji, temiz teknolojiler, kaynak verimliliği ve sürdürülebilir kalkınma alanlarındaki ortak önceliklerimizi ortaya koyan güçlü bir çerçeve sunmaktadır. Bu vizyonu kurumsal iş birliğine dönüştürmek amacıyla, 2024 yılında Azerbaycan'ın ev sahipliğinde düzenlenen COP29 sırasında İklim, İnovasyon, Yeşil Ekonomi ve Ticaret Ortaklığı'nı kurduk. Ortaklığımızı iklim dostu politikalar, inovasyon, yeşil ekonomi ve sürdürülebilir ticaret olmak üzere dört temel sütun üzerine inşa ettik. Küresel ticaret, giderek artan oranda yeşil dönüşümün şekillendirdiği yeni kurallara tabi olmaktadır. Sınırda karbon düzenleme önlemleri, eko-tasarım gereklilikleri ve sürdürülebilirlik standartları, üreticilerimiz ve ihracatçılarımız için önemli bir uyum sürecini beraberinde getirmektedir. Bu nedenle Türk Devletleri olarak karbon emisyonlarının izlenmesi, raporlanması ve doğrulanması, ürün karbon ayak izlerinin hesaplanması, yeşil sertifikasyon ve dijital izlenebilirlik konularında iş birliğimizi güçlendirmemiz büyük önem taşımaktadır. Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması (DEPA) kapsamında kurulacak kağıtsız ticaret ve e-fatura altyapısı da yeşil ticarette dijital izlenebilirlik için güçlü bir zemin sağlayacaktır. Kurallara dayalı ve öngörülebilir bir ticaret sisteminin yeşil dönüşümdeki destekleyici rolünü dikkate alarak birlikte hareket etmek her zamankinden daha önemlidir."
'ÜLKELERİMİZİN TECRÜBELERİNDEN YARARLANMAK İSTİYORUZ'
Yeşil finansman ve yatırım iş birliğine dikkati çeken Bakan Bolat, şunları söyledi:
“Aynı zamanda yeşil dönüşüm, Türk dünyası için ortak bir fırsat sunmaktadır ve bu potansiyeli hayata geçirmede finansman ve yatırım alanındaki iş birliğimiz kilit rol oynamaktadır. Ülkelerimizin yeşil geçiş süreçlerinde karşılaştığı en temel zorluklardan biri uygun maliyetli, uzun vadeli finansmana erişimdir. 2024 yılında Türk Devletleri Yeşil Finans Konseyi'nin kurulmasına ilişkin Mutabakat Zaptı'nın imzalanması ve konseyin o tarihten bu yana düzenli olarak toplanması bu bağlamda önemli bir adımdır. Bakanlığımız koordinasyonunda 'Türk Ekonomileri Raporu 2025: Yeşil Ekonomiye Geçiş', ekim ayında Lefkoşa'da Türk Akademisi ve TDT'nin eş güdümünde düzenlenen bir etkinlikte tanıtılmıştır. Rapor, ülkelerimizin yeşil geçişinin mevcut durumunu, finansman ihtiyaçlarını, rekabet güçlerini ve ortak fırsatları ortaya koymakta olup, İklim, İnovasyon, Yeşil Ekonomi ve Ticaret Ortaklığı şemsiyesi altındaki çalışmalarımıza rehberlik edecektir. Önümüzdeki dönemde, Dünya Bankası Grubu, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, Asya Kalkınma Bankası, uluslararası iklim fonları ve özel yatırımcıların kaynaklarına erişimimizi güçlendirecek şekilde yeşil finansman iş birliğimizi genişletmeliyiz. Türk Yatırım Fonu da bu bakımdan önemli bir araç olacaktır. Türk Devletlerinin ilk ortak finansal kurumu olan Türk Yatırım Fonu yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve yeşil ekonomi gibi alanlardaki ortak projeleri destekleyecektir. Türk dünyasının yenilenebilir enerji ve kritik ham maddeler potansiyeli, sınır ötesi yatırımlar için önemli fırsatlar sunmaktadır. Türkiye olarak, yeşil dönüşümde edindiğimiz tecrübeleri paylaşmaya hazırız; aynı şekilde ülkelerimizin enerji, kritik ham maddeler, iklime uyum ve bağlantısallık alanlarındaki tecrübelerinden yararlanmak istiyoruz."










